İştahsız Çocuk

Anne Sütü Bebek İçin Neden Önemlidir ?

Soru :

Bebeğimi doğumdan sonra bir süre emzirmeyi düşünüyorum. Ama, biberonla beslenen bebeklerin de çok sağlıklı büyüdüklerini izliyorum çevremde. Bu nedenle biraz da tereddüt ediyorum doğrusu. Son yıllarda ne oldu da anne sütü bu kadar önemsenmeye başlandı bilemiyorum. Ekonomik koşullar nedeniyle biberon maması alamayanlar için bir seçenek midir? İnek sütüne göre daha iyi olabilir ama, gerçekten anne sütü bebek için hayati anlamda gerekli midir?

Cevap :

Anne sütü, bir bebeğin sadece beslenmesi, büyümesi amacıyla değil, hastalıklardan korunması ve gelişmesi için de seçilebilecek tek ve en iyi besindir. Bir bebek, dünyaya geldiğinde organ ve sistemlerinin işlevleri (gelişmişliği) erişkin özelliklerinde değildir. Bu nedenle, bebeğin sahip olduğu özelliklere uygun tek besin anne sütüdür. Besin bileşimi olarak ele aldığımızda, inek ve keçi sütleri anne sütünden çok farklıdır. Besin bileşimi olarak anne sütüne en çok benzeyen eşek sütüdür ki, kullanılması söz konusu değildir.

Anne sütünün bu gün için bildiğimiz pek çok üstünlüğü olmasına rağmen henüz bilmediğimiz pek çok üstün yönü olduğundan da kuşku yoktur. Bilim adamları anne sütü içeriğinin özelliklerini öğrenmeye çalışırken, çok değerli pek çok bilimsel gerçek keşfedilmiştir. Anne sütünün sadece tek bir bebeği beslemek üzere üretildiğini düşünecek olursak, her bebek için özel olduğunu söylemek mümkündür. Bebeğin erken doğmuş olması durumunda, anne memesi bunu algılamakta ve prematür bebeğe annesi tarafından daha uygun özellikte süt üretilmektedir. Prematür bebek dünyaya getiren kadınların sütleri, zamanında doğum yapmış olan kadınların sütünden bileşim olarak bu nedenle farklıdır.

Anne sütünün bileşimi, emzirme süreci içinde de değişiklik gösterir. İlk süt veya halk arasında ağız olarak bilinen "kolostrum" ile olgun anne sütünün bileşimleri birbirinden çok farklıdır . Hatta anne sütü bileşiminin, aynı öğünde bile değişkenlik gösterdiği çok iyi bilinmektedir. Ayrıca anne sütü sadece belirli besleyicileri içeren bir süt değildir. Anne sütü yaşayan, fonksiyonel bir sıvıdır. İçinde mikropları tahrip eden canlı hücreler, bebeği hastalıklardan koruyan özel maddeler ("antikorlar"), bebeğin büyümesini sağlayan değişik büyüme faktörleri, hormonlar ve enzimler de bulunur. Anne sütü içinde bulundukları araştırmalarla ortaya konmuş olan pek çok maddenin, birden fazla görevi olduğu bilinmektedir. Örneğin, anne sütündeki bir protein, bebeği barsak parazitlerine karşı da koruyabilmektedir. Bu örnekleri arttırmak mümkündür. Bugün için bildiklerimizle anne sütü, bebeği sadece beslemekle kalmaz, bebeğin mide-bağırsak gelişimini, hastalıklardan korunmasını da sağlar. Ayrıca, anne sütüyle beslenme bebeğin psikolojik gelişimine de katkıda bulunur. Bu bebekler öz güveni fazla, zeki çocuklar olurlar.

Hayatın ilk altı ayında anne sütü bebeğin beslenmesinde gerekli olan her şeyi en uygun miktarda ve bileşimde sağlar. Bebeğin anne sütü dışında hiçbir ek gıdaya ihtiyacı yoktur. Bu dönemde bebeğin, anne sütü dışında bir başka sütle beslenebilmesi ancak söz konusu sütün anne sütüne benzetilmesiyle mümkün olabilir. Çünkü, bebeğin organ ve sistemlerinin mevcut durumu, ancak anne sütü özelliğinde bir besin maddesinin sindirilmesi ve emilmesi için uygundur. Anne sütü dışındaki bir besin kaynağı (örnek: inek sütü veya biberon mamaları) ile beslenme durumunda, çocukta başta sindirim olmak üzere değişik sorunlar yaşanır. Bu amaçla özellikle biberon maması üreticileri, anne sütü bileşimini örnek alarak mama üretmeye çalışmaktadır. Ama hiç bir besin, anne sütündeki özel ve fonksiyonel maddeleri içeremez.



Resim - 5 : Emzirirken anne-bebek ilişkisi mükemmeldir.



Resim - 6 : Anneyle göz göze olmak bebeğe güven verir.

Anne sütünün proteininin sindirimi kolay, mideden boşalması hızlıdır. Allerji yapma riski ise yoktur. Anne sütünün yağ miktarı ve bileşimi de bebek için en uygun özelliktedir. Sütün sağladığı enerjinin yarısı içerdiği yağlardan gelir. Anne sütünde doğal olarak bulunan bu özelliği sağlayabilmek için, mama üreticileri mamalara özel bir yağ ilave etmek zorunda kalmaktadırlar. Ayrıca anne sütünde elzem yağ asitleri ve çok uzun zincirli yağlar bulunur ki, bunlar bebeğin algılama, büyüme ve görme fonksiyonlarında çok önemli rol oynarlar. Anne sütünde yağların emilimini arttırmak, kolaylaştırmak üzere "lipaz" adı verilen özel bir enzim de bulunur. Anne sütündeki karbonhidratın tamamı laktoz olup çok az bir miktarının dışkıyla atıldığı belirlenmiştir. Bu özelliği ile, bebeğin yumuşak dışkılamasına yardımcı olduğu; bebeği kabızlığa karşı koruduğu düşünülmektedir. Anne sütündeki vitamin ve mineraller de çok çeşitli araştırmalarla incelenmiştir. Anne sütünde bebeğin ihtiyacı olan bütün mineraller uygun miktarda bulunur. Anne sütüyle beslenen bebeklerde demir eksikliği gelişmez. Bunun nedeni anne sütündeki demirin miktar olarak fazlalığı değil, emiliminin çok yüksek oranda olmasıdır. Anne sütündeki vitaminler ise anne beslenmesinden etkilenir. Anne sütünde D vitamini ve eğer anne hiç et, yumurta yemiyor ise (vejeteryan) B12 vitamini yeterli değildir. Bu nedenle bebeklere gerekli ilaveler yapılmalıdır.

Bütün bu anlatılanlara ilave olarak, anne sütü daima bebeğe verilecek şekilde hazırdır. Uygun sıcaklıktadır. Mikropsuzdur. Ekonomiktir. Hazırlanması gerekmez, zaman kaybettirmez ve bebeğe içirilmesi pratiktir. Anne sütü hiçbir zaman ekşimez.

Anne sütüyle beslenen bebeklerde şişmanlık da ("obesite") daha az görülmektedir. Bu noktada dikkate getirmek istediğim nokta, toplu bebeklerin daha sağlıklı olup olmadıkları konusundaki bilimsel endişedir. Biz toplum olarak toplu, gürbüz bebeklerin sağlıklı olduğunu düşünürüz. Ancak bunun doğru olmadığı artık bilimsel olarak ispatlanmıştır. Bu nedenle bebek beslenmesinde hiçbir dönemde amaç, toplu-gürbüz bebekler olmamalıdır. Biberonla beslenen bebeklere şişmanlık riski anne sütüyle beslenen bebeklere oranla çok yüksektir.



<< Geri
 
Çocuk Gastro Hastalıkları
 
 
 
 
Unutulan Besin Ögesi
Bitkilerin, sebze ve meyvelerin mide-bağırsak sistemi salgıları ile sindirilemeyen ve vücutta bir veya daha fazla sayıda fizyolojik...
Bebegim Su içmelisin
Her canlı için su yaşamsal bir besin ögesidir. Çünkü her canlı susuzluğa ancak kısa bir süre dayanır. Ancak insanlar için sadece...
Sağlık için Prebiyotik / Probiyotik
Prebiyotikler, yiyeceklerin emilmeyen ancak konakçının lehine bazı bakterilerin büyümesini ve/veya aktivitesini olumlu etkileyen..
Kemik Sağlığı
Doğumdan 18 yaşına kadar en önemli biyolojik süreç, büyümedir. Kalsiyum bu süreçte elzemdir. Kemikte minerallerin...
   
Ergenlikte Beslenme
Ergenlik yaş grubu çok özel dinamikleri olan çok önemli bir yaş grubudur. Ergenler dünya nüfusunun % 19’unu oluştururlar. Bugün , 10-19 yaşında 1200 milyon çocuk, yarın 1200..
Vitaminler / Mineraller
Amerikan Pediatri Akademisi başlıca iki durumda rutin vitamin kullanılmasını önermektedir. Yeni doğan bebeğin Vit K ihtiyacının...
   
Kahvalti etmek neden önemlidir?
Kahvalti, günün erken saatlerinde gerçeklestirilen ve kendine özgü besinler tüketilen ilk ögündür. Kahvaltida yenilen besinler toplumlara göre ...
Beslenme ve Okul Başarısı
Çocuklarımızı nasıl beslersek okul başarıları artar ? Çocuklarımızdan her zaman, her alanda başarı bekliyoruz. Önce kreste başlıyor...

 
Güncel Makaleler
KİTAPLAR