İştahsız Çocuk

Doğru Bilinen Yanlışlar !

BESLENME EFSANELERİ - DOĞRU BİLDİĞİMİZ YANLIŞLAR

ÖNCE DEMİR HAKKINDA.

Demirin kaynağı besinler olduğu için demirin emilimi üzerinde de çok çalışılmıştır. Benzer şekilde besinlerin demir içerikleri üzerinde de çok durulmuştur.

Besinlerde demir başlıca iki şekilde bulunur. Hem ve non-hem demir olmak üzere... Bu konu çok önemlidir. Çünkü hem demiri başlıca etlerde bulunur. Özellikle de kırmızı et hem şeklinde demir ihtiva eder. Hem demirinin yani hayvansal kaynaklı demirin emilimi daha yüksektir ve diyetteki diğer besinlerin varlığı ve çeşidi emilimi olumsuz etkilemez. Daha anlaşılır şekilde kırmızı ve beyaz etin içinde, yumurtanın sütün içinde bulunan demirin emilimi diğer besinlerden etkilenmez.

Hem olmayan demir (non-hem demir) ise bitkisel kaynaklıdır. Bir sebze ne kadar demirden zengin olursa olsun, etlerin yerini bu nedenle tutamaz. Sebze, tahıl ve baklagillerin içindeki demir hem kaynaklı değildir ve emilimleri de çok düşüktür. Ayrıca birlikte yenilen diğer besinlerden etkilenir. Hem olmayan demir içeren bitkisel kaynaklar içindeki demirin emilimi pişirildiklerinde artar. Hayvansal gıdalar, bitkisel demirin emilimini arttırır. Vitamin C ve sitrat, bitkisel kaynaklı demirin emilimini arttırır. Tahıllardaki fitatlar ve çay, kahve ve şaraptaki tannin ise demir emilimini azaltır. Sütün içindeki kalsiyum da bitkisel kaynaklı demir emilimini azaltır. Ancak tek yönlü beslenilmediği takdirde bunun biyolojik önemi olmadığı belirlenmiştir.

NON-HEM DEMİRİN EMİLİMİ NE ZAMAN ÖNEM KAZANIR?

1. Günlük demir alımı ihtiyaçtan daha az ise,

2. Demir kaybı söz konusu ise,

3. Demir ihtiyacı artmış ise, (gebelik gibi)

4. Demir kaynağı sadece bitkisel kaynaklı ise, (vejeteryanlık gibi)

İlk yıl içinde inek sütü ile beslenen bebekler de demir eksikliği gelişmesi yönünden risk altındadırlar. Çünkü inek sütünün demir içeriği düşüktür. Bu durum 4. aydan sonra sadece anne sütüyle beslenen bebekler için de geçerlidir.

Bu iki farklı kaynaklı demirin emilimi ile ilgili olarak bildiklerimiz çoğu zaman karıştırılmaktadır. İşte, bu karışıklıktan da bazı efsaneler doğmaktadır. Doğru biliriz ama yanlıştırlar...

ŞİMDİ SIRA EFSANELERDE.

PEKMEZ EFSANELERİ:

Pekmez zengin bir demir kaynağıdır???


Pekmez
Besin Öğesi
Birim
100 Gram İçinde
1 Tatlı Kaşığı (20g)
Enerji
kcal
290
58
Protein
g
0.00
0.00
Yağ
g
0.10
0.02
Karbonhidrat
g
74.73
14.95
Şeker
g
55.49
11.10
Sukroz
g
29.40
5.88
Glukoz
g
11.92
2.38
Fruktoz
g
12.79
2.56
Mineraler
Kalsiyum, Ca
mg
205
41
Demir, Fe
mg
4.72
0.94
Magnezyum, Mg
mg
242
48


Süt ve yoğurt pekmezle karıştırılmamalıdır!!!

Pekmezin demirden zengin bir besin kaynağı olarak kullanıldığı düşünülür. Bir tatlı kaşığında sadece 0,94mg demir bulunur. Oysaki pekmez, sıklıkla üzümden yapılır ve satın alabileceğimiz en besleyici en doğal tatlandırıcı, en doğal şeker kaynağıdır. Bu doğrudur. İçinde karbonhidrat dışında çok sayıda mineral bulunur. İki tatlı kaşığı pekmez içinde günlük manganez, bakır, demir, kalsiyum ve potasyum ihtiyacımızın yüzde 10'u bulunur. Daha az miktarda da magnezyum, vitamin B6 ve selenyum vardır. Kısaca boş kalori değildir. Bir tatlı kaşığı yaklaşık 50-60kcal enerji içerir.

Bu nedenle pekmezin önemi zengin demir kaynağı olmasından kaynaklanmamaktadır. Demir içeriği zengin olsa da kalsiyumla birlikte emilimi azalır. Beslenmeci gözüyle kalsiyum ve magnezyum içeriği daha önemlidir. Sütü kalsiyumdan zenginleştirmek amacıyla sütün içine bir iki kaşık pekmez ilavesi çok pratik bir yaklaşımdır. Hem de süt basit şeker yerine çok daha değerli ve mineral içeriği zengin bir atlandırıcı ile tatlandırılmış olur

TEMEL REİS EFSANESİ:

Ispanak demirden zengindir, kan yapar.

Yarım kilo çiğ ıspanak içinde 13.5 mgr demir vardır. 6 aylık bir bebeğin günlük demir ihtiyacı yaklaşık 10 mg.dır. oysa ki yarım kilo ıspanak yemek pek de mümkün değildir. Ayrıca, ıspanağın içindeki bu demirin emilimi de çok düşüktür. Çünkü ıspanak aynı zamanda okzalat adının verdiğimiz bir bileşikten de zengindir. Ve bu okzalat demirin emilimini engeller. Ispanak bu nedenle kullanılabilir demir kaynağı olarak zengin değildir.

YOĞURTLU ISPANAK EFSANESİ:

Yoğurt demir emilimini azaltır. Yoğurtlu ıspanak yenmemelidir.

Ispanağın zengin demir kaynağı olduğu varsayımına dayanan bir başka efsane de ıspanağın yoğurtla yenmemesi gerektiğidir. Oysaki sırf bu nedenle ıspanağın yoğurtla yenmemesi ne acıdır... Ispanağın içindeki demirin emilimini engelleyen yoğurt veya süt değildir... Kalsiyum demir emilimini azaltır. Ancak tam aksine ıspanağın içindeki oxalat da kalsiyum emilimini engeller...

Ancak engellenmesi demek hiç emilmemesi anlamını taşımaz... Bir miktar demir ve bir miktar kalsiyum yine de emilir.. Ispanak oysaki zengin bir kalsiyum kaynağıdır. Yoğurtlu ıspanak ile beslenmede kalsiyum alımı arttırılmış olur. Biz besin çeşitlemelerimizi arttırdıkça yeterli ve dengeli beslendikçe ihtiyacımız olan her besin öğesini ihtiyacımızı karşılayacak kadar alırız...

Doğanın zenginliğinin sırrı budur...

İSKENDER DÖNER EFSANESİ:

Dönerli yoğurtla yerseniz sadece kalori alırsınız, demirden faydalanamazsınız.

Yine yoğurtun içindeki kalsiyumun et içindeki demirin emilimine engel olacağı görüşünden kaynaklanmaktadır. Oysaki hayvansal kaynaklı demirin emilimi kalsiyumdan etkilenmez. Aşağıdaki bilimsel araştırmalarla da ispatlanmıştır. Ayrıca kırmızı eti sadece demir kaynağı olarak görmemek gerek. Protein ve çinko başta olmak üzere çok zengin ve değerli bir besindir. İnsanlar gelenekleri, yemek kültürleri içinde ağız tadıyla mutfağımızın zenginliklerini yaşamalıdırlar. Endişe etmeden... Suçluluk duymadan...

ARAŞTIRMALAR DİYOR Kİ:

Süt ve süt ürünlerinin sebzelerle birlikte yenmesi ile ilgili yapılan bir araştırmada da sütün çinko emilimini yüzde 70, yoğurdun ise yüzde 78 arttırdığı; demir emiliminin ise değişmediği sonucuna varılmıştır.

Bir başka çalışmada ise, sütteki kalsiyum ve kalsiyum ilave edilmiş yiyeceklerin hayvansal kaynaklı demirin (non-hem demirin ) emilimini nasıl etkilediği araştırılmış ve yapılan bu çalışmada etkilemediği ortaya konmuştur.

BILDIRCIN YUMURTASI:

Öksürüğe iyi gelir, daha besleyicidir.

Tıbbi literatüre baktığımızda bıldırcın yumurtasının daha besleyici olduğunu veya alerjik hastalıklara ya da öksürüğe iyi geldiğini araştırmış ve bulmuş bir literatür yok. Tam aksine bıldırcın yumurtasına karşı gelişen alerjik tepkimelerin tanımlandığı literatür var.

Yukarıdaki içerikler karşılaştırıldığında 100 gr. lık içerik çok fazla benzerlik gösteriyor. Bıldırcın yumurtasının demir ve kolesterol içeriği fazla.

Bıldırcın yumurtası 9-10 gr normal yumurta ise 36-40 gr olarak kabul ediliyor. Bebek bir yumurta yerine 4-5 adet bıldırcın yumurtası yemesi gerek. Bu da mümkün değil. Biz normal bir yumurta yerine bir bıldırcın yumurtası önerdiğimizde besin alımı oldukça azalıyor.

<< Geri

 
Çocuk Gastro Hastalıkları
 
 
 
 
Unutulan Besin Ögesi
Bitkilerin, sebze ve meyvelerin mide-bağırsak sistemi salgıları ile sindirilemeyen ve vücutta bir veya daha fazla sayıda fizyolojik...
Bebegim Su içmelisin
Her canlı için su yaşamsal bir besin ögesidir. Çünkü her canlı susuzluğa ancak kısa bir süre dayanır. Ancak insanlar için sadece...
Sağlık için Prebiyotik / Probiyotik
Prebiyotikler, yiyeceklerin emilmeyen ancak konakçının lehine bazı bakterilerin büyümesini ve/veya aktivitesini olumlu etkileyen..
Kemik Sağlığı
Doğumdan 18 yaşına kadar en önemli biyolojik süreç, büyümedir. Kalsiyum bu süreçte elzemdir. Kemikte minerallerin...
   
Ergenlikte Beslenme
Ergenlik yaş grubu çok özel dinamikleri olan çok önemli bir yaş grubudur. Ergenler dünya nüfusunun % 19’unu oluştururlar. Bugün , 10-19 yaşında 1200 milyon çocuk, yarın 1200..
Vitaminler / Mineraller
Amerikan Pediatri Akademisi başlıca iki durumda rutin vitamin kullanılmasını önermektedir. Yeni doğan bebeğin Vit K ihtiyacının...
   
Kahvalti etmek neden önemlidir?
Kahvalti, günün erken saatlerinde gerçeklestirilen ve kendine özgü besinler tüketilen ilk ögündür. Kahvaltida yenilen besinler toplumlara göre ...
Beslenme ve Okul Başarısı
Çocuklarımızı nasıl beslersek okul başarıları artar ? Çocuklarımızdan her zaman, her alanda başarı bekliyoruz. Önce kreste başlıyor...

 
Güncel Makaleler
KİTAPLAR